Aspendos kentinin hakimi, dünyalar güzel kızının evlilik çağına geldiğini düşünür. Kente en faydalı işi yapan kişiyle kızını evlendirecektir.

İki mimar diğerlerinden öne çıkar yaptıkları eserleriyle.

Biri Aspendos’un hala incelenen su kemerlerini inşa eder.

Diğeri günümüzde de kullanılan tiyatroyu.

Kral, kilometrelerce uzaktan su getiren aquadükleri inşa eden mimarın kızını hak ettiğini düşünür.

Kentin en önemli ihtiyacını gidermiştir. Kızı bu mimarla evlenmelidir.

Sanatçı ruhlu güzel kız babasına yalvarır; babacığım ne olur tiyatroyu bir kere daha görelim, kararını öyle ver.

Baba kız tiyatroya giderler. En üste çıkıp tonozlu galerinin olduğu yerde hem gezinip hem tartışırlar.

Birbirlerini ikna etmeye çalışmaktadırlar.

Bu sırada tiyatronun mimarı orkestraya gelmiş, kral ve kızından habersiz kendi kendine konuşmaktadır. Kralın kızı benim olmalı, kralın kızı benim olmalı.

Mimarın geldiğinden habersiz, tartışmakta olan baba kız da bu sesi duyarlar.

Başlarını çevirdiklerinde aşağıda orkestrada bir adam elleri arkada, başı öne eğik dolaşırken, ımırıldanmaktadır.

Kralın kızı benim olmalı, kralın kızı benim olmalı.

Kral, tiyatroyu yapan mimarın neyi başardığını artık anlamıştı. Bu akustiği verebilen mimar her şeyi başarabilirdi. Kızı haklıydı.

Düğünleri tiyatroda yapıldı

“İtalya, Fransa, Dalmaçya ve Afrika’da amfitiyatrolar, Mısır ve Yunanistan’da tapınaklar, Girit’te saraylar görmüş olabilirsiniz. Antik çağdan günümüze gelen kalıntılara belki doydunuz veya belki onlardan hiç hoşlanmadınız. Ama Aspendos’taki tiyatroyu henüz görmediniz”

D. G. Hogarth – 1909

“Ben kendi adıma, tiyatronun içerisine ilk girdiğim an benliğimi saran hayranlık duygusunu asla unutmadım: Bu daha önce gördüğüm hiç bir şeye benzemiyor.”
George E. BEEN

Aspendos tiyatrosu tüm dünyadaki en iyi korunmuş Roma tiyatrosu, hatta en iyi korunmuş antik tiyatrodur.

İki tepe üzerine kurulu Aspendos’un tiyatrosu, küçük tepenin doğu yamacına yaslanmıştır.

MS. 2. yy. da Marcus Aurelius (161-180) döneminde inşa edilmiştir.

*Kuzey ve güney parodos kapılarının üzerindeki Latince ve Yunanca yazıtlar, tiyatro ve skenesinin bütün masraflarını A. Curtius Crispinus’un vasiyeti uyarınca, A. Cirtius Crispinus Arruntianus ile A..Cirtius Auspicatus Tirinnianus karşıladıklarını yazar. Tiyatro Tanrılara ve devrin İmparatorlarına adanmıştır.

Skene binasının üst sütün sırasının kaidesindeki  daha kısa yazıtta, sadece yaptıran ikisinin adları geçer.

Sahne binasının güney duvarındaki konsol üzerindeki yazıt, bu yapının mimarının Theodoros’un oğlu Zenon olduğunu bize bildirir.

Tiyatro Roma tipinin özelliklerini yansıtır.. Her ne kadar caveanın bir bölümü yamaca yaslanmış olsa da üst bölümü serbest kemerler üstünde yükselmesi, paradosların üstü örtülü, analemma duvarlarının caveaya parelel olması, caveanın yarım daire planlı olması Roma tiyatrosu özellileridir.

Burada daha erken bir tiyatro olsa bile tümüyle mevcut yapının altında kalmıştır.

Sahne binası; ahşap sahnenin ve onun gerisindeki duvarı süsleyen heykeller ile sütunların dışında neredeyse eksiksiz bir şekilde günümüze ulaşmıştır.

İki uçtaki merdivenler ve caveayı taçlandıran 58 sütun ve kemerden oluşan galeri günümüzde onarım görmüştür.

Yapıda kullanılan ana malzeme kalitesiz bir tür konglomera olmakla birlikte, oturma sıraları, döşemeler ve kaplamalarda mermer kullanılmıştır.

Seyirciler tiyatroya iki yandaki kapılardan ve yamaçtaki iki küçük kapıdan (şimdi kapatılmış) giriyorlardı.

Sahne binası uzun ve dardır. Orijinal yüksekliğini korumuştur. Dışarısında beş kapı, bunların üzerinde de dört sıra pencere yer almaktadır. En üst pencere dizisinin üstünde ve altında taşkın bloklar sıralanır. Bloklara açılmış deliklere birer direk dikiliyor ve bunların yardımıyla gerilen büyük bir tente seyircileri güneş ve yağmurdan koruyordu.

Çok katlı olan sahne yapısının yatay elamanları günümüze ulaşmamıştır.

Sahne yapısının esas sahneye fon oluşturan duvarı çok zengin bezemelere sahipti. Bunlardan doğrudan duvara gömülü olanları yerinde duruyor.

Sahne yapısı, biri diğerinin üstünde yükselen iki sıra sütunla süslenmişti. Sütunların aralarında nişler yer alır. Bu nişlerin alınlıkları daha küçük sütunlar tarafında taşınıyordu. Nişlerin içinde heykeller duruyordu.

İkinci sütun dizisinin üzerindeki büyük alınlığın merkezini bitkisel sarmallarla çevrelenmiş Dionysos figürü kaplıyordu.

Sahne düzleminde beş kapı ( Sanatçılar bu kapıları kullanarak sahneye çıkıyorlardı), onlarında altında daha küçük kapılar sıralanıyordu. (Gladyatör oyunları için vahşi hayvanlar bu kapılardan salınıyorlardı)

7.01m. ileriye taşan sahnenin, yüksekliği 1.6m dir.

Sahnenin yan duvarlarının üst kesiminde, dış kenardan arka duvara doğru eğimle uzanan oyuklar göze çarpar. Bu oyuklar, sesi yansıtmaya yönelik bir ahşap çatının sahneyi örttüğü kanısını doğurur.

Orkhestra, Roma tipine uygun olarak yarım daire biçimindedir. Tabanı taş döşeliydi. Taş taban döşemesinin bir bölümü halen yerindedir.

Paradosların üzerinde loca işlevi gören prohedria bulunur.

Tek diazomalı cavea nın üstünde daha sonra eklenmiş kemerli galeri bulunur.

Diazomanın aşağısında 21, yukarısında 20 oturma sırası yer alır.

Cavea 15-20 bin kişilik oturma yerine sahipti. Bazı oturma yerlerinde, sahibini işaret eden isimler kazılıdır. İsimli oturma yerlerinden birinin en üst sırada olması ilginçtir.

Caveanın alt oturma sıraları 10 merdivenle 9 cuneaya, üst oturma sıraları 21 merdivenle 20 cuneaya bölünmüştür.

Tiyatronun sahne binası Selçuklular döneminde ikametgâh olarak kullanılmış, bazı takviye ve tamir görmüş dışı sıvanmıştır. Cephesindeki koyu kırmızı zikzak desenli sıva bu dönemden kalmadır.  Alaeddin Keykubat, sahnenin büyük merdiven kulesinin içini figürlü çinilerle kaplayıp köşk haline getirmiştir. Bunların izleri halen görülmektedir.  Çiniler Antalya Arkeoloji Müzesinde sergilenmektedir.

Atatürk 1930 yılında ziyaret edip “onarılıp yeniden kullanılması” direktifini vermiştir.

Günümüzde, her yıl düzenli olarak yapılan uluslar arası “Aspendos Opera ve Bale Festivali”  dünya milletlerini tiyatroya toplamaya devam ediyor.

Derleyen arkeoloji dünyası – ali güneygül

Daha fazla bilgi

Eskiçağda Güney Kıyıları, George E. BEEN

Pamphylia, Lanckronski

Antalya, Basın – Yayın ve Turizm Umum Müdürlüğü Neşriyatı

Antalya, Naci Keskin

Antique Cities Guide, Kayhan Dörtlük

Anadolu Tarihi Coğrafyası, Veli Sevin

Karamanya, Tuğamiral Sir Francis Beaufort

Küçük Asya, Charles Texier

Antalya, Hüseyin Çimrin

Her mevsim bol suyu olan ‘Manavgat Çayı, ın 4 km kuzeyinde çok güzel görüntü veren Manavgat Şelalesi’ni oluşturuyor. Şelale çevresi, kanallar ve setlerle düzenlenerek güzel bir mesire yeri haline getirilmiş. Kökleri ve dalları suya uzanan çınar ağaçlarının gölgesindeki mesire yerinde, sert katmanlardan hızla düşen yeşil suyu, suyun içinde direnen ağaçları, yer yer oluşan küçük anaforları izleyebileceğiniz, suyun sesini dinleyebileceğiniz lokantalar, seyir terasları, çay bahçeleri var. Yazın sıcak günlerinde suyun serinliği ve şelalenin sesi eşliğinde bir öğle yemeği yiyebilirsiniz.

Büyük Manavgat Şelalesi’ne gelmeden, Manavgat’tan 2 km sonra, sağa Küçük Manavgat Şelalesi yolu ayrılıyor. Yoldan 1 km içeride, çayın Küçük Manavgat Şelalesi bölümü karşınıza çıkacak. Büyük Manavgat Şelalesi’ne göre daha küçük bir yükseltiden dökülen küçük şelale çevresi de bir mesire yeri haline getirilmiş. Aynı doğal görünümün bulunduğu, biraz daha sakin olan küçük şelalede Küçük Şelale Restaurant, lokanta ve çay bahçesi olarak hizmet veriyor.

Köyceğiz

Dinginlik,  sessizlik, huzur  buraya   hâkim.  Göl   kıpırtısız,  doğa sakin.  Ahali  erkenden işinin  başında.  Seracılık ve  narenciyecilik  yapanlar ürünlerini  kontrol  ediyor, sabah saatlerinin pusuna aldırmayan balıkçılar  göle açılıyor.  Aynı tekneler yaz aylarında  turistleri gezdirmek ve gölü   Akdeniz’den ayıran  beş  kilometrelik  kumsal  İztuzu’na götürmek için demir  alacak. Gölün doğusunda bahçeli evleri,  yıkık camisi, dar  sokakları ile eski  Köyceğiz daha da  bir sessizliğe bürünmüş. Yöreyi  görkemli bir manzara olarak görmek İsteyenler Ölemez  Tepesi’ne yollanmalı; Köyceğiz Gölü,  Kaunos harabeleri,   Sülüklü   Göl  ve  İztuzu   farklı yönlerde   olmalarına   rağmen   bu noktadan layıkıyla  kendilerini göstermeyi başarıyor.  Gölün ortasındaki  Gavurbağ  Adası  hüzünlü   bir aşk  hikâyesinin   de   mekânı.   Bu yüzden  Aşık  Adası  diye  de  bilini- yor.  Ailelerinden   kaçan,  ama  zehirli yılan  suretindeki  kötü  kaderlerinden kurtulamayan iki   âşığın anısı  Köyceğiz Gölü’nde yaşıyor.

GEZİLECEK YERLER

Köyceğiz Gölü: Akdeniz Bölgesi’nin en  batı  ucunda yer alan tatlı  bir  su gölü  olan Köyceğiz Gölü’ndeki  küçük adada  bulunan kalıntılar Cenevizliler döneminde inşa edilen ve bir dönem hapishane olarak  kullanılan binaya ait.

Sultaniye Kaplıcaları: Köyceğiz Gölü’nün  güney kıyısındaki kaplıcanın suları çeşitli  hastalıkların tedavisinde yararlı  oluyor. Kaplıcaya   Dalyan’dan tekneyle gidilebildiği gibi  Köyceğiz’den dolmuşla ulaşmak da mümkün.

Ekincik: Doğal  bir  yat  limanı olarak bilinen Ekincik, mavi yolculuğa   katılanların uğrak  yeri. Köyceğiz’e 40 km’lik  orman içi yolla bağlanan  koyun en  ünlü yanı kumsalı.

Kulak Mesire Y eri: Kargıcak Çayı’nın göle döküldüğü yerde bulunan ve günlük ağaçlarıyla çevrili Kulak’ta kamping alanı da var.

Y uvarlak Çayı: Köyceğiz’le Ortaca  ilçesini birbirinden  ayıran çayın  suyundan   faydalanılarak kurulan  ”alabalık tesisleri” işletme bakımından  Türkiye’de  ilk sıralarda.

NASIL GİDİLİR

Köyceğiz, İstanbul’a 864, Anka

ra’ya 762, İzmir’e 280, Muğla’ya

60 km. İlçeye Muğla’dan kalkan otobüs  ve  minibüslerle  ulaşılıyor.  Dalaman Havaalanı  Köyceğiz’e 35 km.

KONAKLAMA

Oba Pansiyon     252-262 41  81

Özay Hotel       252-262 43 00

Hotel Alila       252-262 11 50

Panorama Plaza 252-262 37 73

Çiçek                 252-262 30 38

Kordonboyu    252-262 39 93

ÖNEMLİ TELEFONLAR

Belediye          252-262 40 05

Sağlık Ocağı         252-262 46 80

Jandarma        252-262 21 74

Köyceğiz Resimleri :

Altınoluk; Balıkesir ili, Edremit ilçesine bağlı bir beldedir. Edremit-Çanakkale karayolu üzerinde, Edremit’ e 25 km. mesafededir.
Kuzeyinde Kazdağları (İda), güneyinde Ege Denizi (Edremit Körfezi) yer alır. Mitolijide, Truva-Dikili arasındaki Ege kıyılarına
“Işıklar Sahili” denilmektedir. Altınoluk; Işıklar sahilinin kıyısında, Efsanevi İda Dağını eteğinde, yemyeşil kutsal zeytin
ağaçlarının-masmavi Ege’ ye sevdalıymışçasına aktığı bir güzellikler beldesidir. İsviçre Alplerinden sonra dünyanın en yoğun
oksijenini insanlığa sunan, 365 gün yeşil bir doğaya sahiptir. Bin pınarlı Kaz Dağı’ ndan gelen kaynak suları, çeşmelerinden
sağlıklı ve tertemiz akar.
Doğal güzelliklerinin yanısıra ve belki -daha önemli- olarak “Tarihsel Birikimlere” sahip olan Altınoluk’ un, eski köy yerleşimi
kentin kuzeyinde, tepede yer alır. 1927 yılına kadar adı, “Papazlık” olarak geçen köye ait ilk veriler 16 yy. başlarında Kanuni
Sultan Süleyman’ ın (1520-1566) saltanatının ilk yıllarında yapılan sayımlara kadar uzanıyor. Buradan yola çıkarak Papazlık’ ın
kuruluşunun 450 yılı aşan bir geçmişe dayandığını söyleyebiliriz. Köyün ilk sakinleri, Osmanlı Devleti’ nin vergi muhafiyeti
sağlayarak, derbentçi kaydettiği ve Papazlık’ a yerleştirdiği Söğütlü yörükleridir.
Rum yerleşimi; Yunanistan’ ın Midilli adasından 1820’ li yıllarda çalıştırılmak üzere getirilen Rumların zamanla burada çoğalıp,
iskan tutmaları ile oluşmuştur. Rumlar ibadetleri için birde kilise yaptırmışlardır. O dönemde Türk yerleşiminin, Hıdırlar, Kadirler
ve Sakarlar olarak anılan ailelerden oluştuğu bilinmektedir.
Altınoluk’ ta geçmişten beri süren bu yaşamın günümüze uzanan izleri olan Rum ve Türk sivil mimarlık örnekleri, kültürel birikimimizin
en önemli tanıklarıdır. 1991 yılında Bursa Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulu tarafından Kentsel SİT ilan edilen Altınoluk
köyünde 36 adet yapı tescil edilmiştir. Köyün önemli bir kısmını kapsayan Koruma amaçlı imar planı, 1994’ ten beri uygulamadadır.
Bazı önemli konaklar (Abdullah Efendi Konağı vb.) restore edilmiş olsada, genelde tescilli yapılar acil restorasyon beklemektedir.
Bunun yanısıra; koruma planı gereği yeni yapılaşmalar SİT koşullarına uygun oluşmaktadır. Köyün hemen güney eteğinde ve SİT alanına
dahil edilen, Altınoluk Antandros Amfi Tiyatrosu 1994 yılında yapımına başlanıp, 1997 yılında bitirilen çok önemli bir kültür ve
sanat mekanıdır. Ve sanki, kentsel SİT’ in tamamlayıcısı olmuştur.
Eşsiz bir doğaya, 450 yıllık geçmişe ve kentsel Sit alanına sahip olan Altınoluk’ un en önemli kültürel zenginliği, tarihi
“Antandros” kentidir. Yaklaşık 2800 yıllık geçmişe dayalı bu Arkeolojik zenginlik, “Geçmişten Geleceğe kent ve yaşam kültürümüzede
ışık tutan en önemli kaynaktır.
450 yıllık Altınoluk ve 2800 yıllık Antandros. İşte Altınoluk…

Atınoluk’un tarihi, Osmanlı döneminde Kanuni Sultan Süleyman zamanına yani 1520′lere uzanıyor. Rum varlığı; Midilli’den çalıştırılmak
üzere getirilen Rumların zamanla çoğalıp, iskan etmeleri ile, 1820′lerde olmuştur.Adı 1927 yılına kadar Papazlık olarak bilinen bölge,
Bu tarihten itibaren Altınoluk adını almıştır.
Alpler’den sonra dünyanın oksijen oranı en yüksek yeri olan Altınoluk birçok doğal ve tarihi güzelliğe ev sahipliği yapmaktadır. Yöre halkının “oksijen cenneti” diye adlandırdığı Çam Mahallesi (Altınoluk’tan 2 km yukarıda) büyük kentlerden kaçan, özellikle solunum rahatsızlığı çekenlerin en çok tercih ettikleri yerler arasında birinci sıradadır

Orta ve Genç Bronz Çağı’nda (MÖ. 1200 – 1800) Mysia bölgesinde Kuzey Batı Anadolu gruplarının yaşadığı ve konuluşan Mysia dilinin Lydia ve Phrygia dillerinin karışımı olduğu bilinmektedir. Yine bazı kaynaklara göre Antik dönemde Akçay’ın buluduğu bölgede Chrysa ve Killa şehirlerinin bulunduğu, sonraları korsan saldırıları nedeniyle terk edildiği belirlenmektedir. Miladdan önce 9. yüzyılda yaşayan Homeros, şiirlerinde Akçay’ın adının Stoeis olarak geçmesi de, Akçay’ın bulunduğu yerin vaktiyle bir yerleşim yeri olduğunu tayin etmektedir. Akçay’ın bulunduğu yerdeki bu şehirler askeri strateji bakımından çok büyük önem taşıyorlardı. Çünkü çevresinde hemen hemen aynı yıllarda kurulmuş Assos, Thebe, Antandros, Adremyttion, Bergama gibi büyük şehirleri birbirine bağlayan yolun üzerinde, hem de daha önemlisi Avrupa’yı Efes’e bağlayan Haç yolu üzerinde bulunuyordu.
Akçay, Edremit ilçe merkezine 8 kilometre uzaklıkta ve Edremit Körfezi’nin avuç içi gibi tam içinde bulunmaktadır. 1880 yılında Akçay Edremit’in bir iskelesi olarak kabul edilir. 1800’lü yıllarda Akçay’da Rumlardan kalma iki katlı bir sabunhane ve birkaç rum evi dışında kahvhane ve balıkçı kulübeleri vardı. Daha sonraki yıllarda Akçay iskelesi ve diğer resmi binalar yapıldı. 1935 yılında hane sayısı 30’a yükseldi. Akçay ismi Kazdağları’ndan gelen Kızılkeçili Çayı’nın Kızılkeçili köyünü geçtikten sonra aldığı isimdir. Akçay Deresi denize döküldüğü yere adını vermiştir. Ayrıca bu derenin Kazdağları’nda beyaz renkli mermer parçalarını sürükleyip getirmesi nedeniyle Akçay ismi verildiği düşünülmektedir. Bugün Akçay Kuzey Ege’nin en önemli tatil yörelerinden birisi olarak hizmet etmektedir. Akçay’ın yerleşik nüfusu 20 bin dolayında olup turizm sezonunda 100-150 bine ulaşmaktadır.

TURİZM :

Kuzey Ege´nin incisi AKÇAY…

Ege’nin masmavi suları ile Kazdağları’nın yemyeşil doğasının öpüştüğü, buz gibi suların aktığı, Kuzey Ege’nin incisi Akçay… Edremit Körfezi’nin kucağında, tertemiz havası, bol oksijeni ile tatilcilerin gözdesi Akçay…

Akçay temiz havası, denizi ve doğal güzellikleri ile tatilcilerin beğenisi kazanmış bir tatil beldesidir. En büyük özelliği ise nüfusu 20 bine yaklaşmasına rağmen şehir su şebekesine ve kapalı şişe suyuna ihtiyaç duymayan yurdumuzun tek tatil beldesidir. Bütün Akçaylılar ve tatilciler, günlük ihtiyaçları olan buz gibi suları 20-30 metre derinlikten artezyen kuyuları ile bol bol sağlarken, Akçay’ın her iki ucunda 60-80 metre derinliklerden elde edilen sıcak sular modern tesislerde hastalara şifa dağıtmaktadır. Birbirine zıt bu iki su zenginliğini birada yaşamak dünyada sadece Akçaylılar’a ve beldeye gelen tatilcilere nasip olmaktadır.

Turizmin ve tatilcilerin tercihi Akçay’da Edremit ilçesinden ayrılarak yeni bir belediye kuruldu. Bir çok ilçeden büyük olmasına rağmen daha önce resmi olarak Edremit’in mahallesi konumunda olan Akçay’da 28 Mart yerel seçimleri sonrası ilk belediye başkanı seçilerek belediye kuruldu. Yaz mevsiminde yüz bine yaklaşan nüfusu ile metropol bir kent havasına bürünen Akçay’da, Akçay Belediyesi, henüz yeni kurulmuş bir yerel yönetim olmasına ve sınırlı imkanlarına rağmen profesyonelce bir ruh ile en iyi şekilde hizmet etmeye çalışıyor. …

Turizm açısında büyük önem taşıyan Akçay’da deniz turizmi ile ilgili olarak bir çok otel, motel, pansiyon, tatil köyü, kamplar eğlence mekanları bulunmaktadır. Akçay’ın en büyük özelliği içme suyunun bol oluşudur. Bunun bir kanıtı da denizden fışkıran artezyen suralarıdır. Akçay iskelesinin sağ ve sol taraflarında etraf taşlarla çevreli tatlı su artezyenlerini görebilirsiniz. Ayrıca Akçay’ın merkezi Barbaros Meydanı’nda Turizm Danışma Müdürlüğü’nün ön kısımda Kazdağları’nda ki efsanevi Sarıkız’ın heykeli bulunmaktadır. Sarıkız anısına yaptırılan heykelin önündeki havuza Sarıkız’dan dilekte bulunanlarca bozuk para atılır. Sarıkız türbesi de Kazdağı’nın zirvesinde Sarıkız Tepesi’nde bulunmaktadır.

İstanbulun kalabalığından, bunaltıcı havasından kurtulmak istediğinizde 1 saatlik mesafede şehiriçi bilet fiyatı ile ulaşabileceğiniz cennet ada. Ne Büyükada kadar kalabalık ne de ıssız. Motorlu araçların olmadığı Heybeliadada özgürce bisiklete binme keyfini yaşayabilirsiniz. Yokuşlardan salınırken yüzünüza vuran temiz havayla yeniden doğmuş gibi olucaksınız…

Heybeliada, İstanbul’un Büyükada’dan sonra en büyük adasıdır.

Adaya Heybeliada denilmesinin sebebi, uzaktan bakıldığında adanın yere bırakılmış bir heybeye benzemesidir. İstanbul’un en çok rağbet gören sayfiye yerlerinden biridir. Sadece doğasıyla, temiz havası ve güzellikleriyle değil, Bahriyesi, Sanatoryumu, Ruhban (Papaz) Okulu gibi kurumlarıyla da ünlüdür.

7 bin civarında olan ada nüfusu, yaz mevsimlerinde birkaç kat artmaktadır. Yazları günübirlik gelen ziyaretçiler de eklendiğinde, yaz nüfusunun 50 bini aştığı düşünülebilir.

Diğer adalara olduğu gibi Heybeliada’ya da vapur seferleri 19. Yüzyıl ortalarında yapılmaya başlanmıştır. Zengin Rumların yaşadığı adada, Bahriye’nin de bulunması nedeniyle önemli miktarda Türk nüfus da yaşamıştır. Adanın nüfusu, 1820’de 800 olarak tespit edilmiş iken vapur seferlerinin başlamasından sonra 2000’e çıkmıştır. Kurtuluş savaşı ve mübadele sırasında diğer adalar gibi sakinleşen Heybeliada, 1950’li yıllarda yeniden canlılığını kazanmaya başlamıştır.

Adanın eni 2700 metre, boyu 1200 metredir. 4 tepeden oluşan Heybeliada, İstanbul adalarının orta yerinde bulunmaktadır. En yüksek tepe Değirmentepe’dir. Diğer tepeler, Taşocağı Tepesi, Makarios Tepesi ve Ümit Tepesi’dir. Eski adı Papaz Tepesi olan bu tepe 85 metre yüksekliğinde olup üzerinde Papaz Okulu bulunmaktadır. Adada 4 liman vardır. Güzel bir koyda bulunan Çam Limanı ile Bahriye Limanı bunların en önemlileridir. Adanın önemli yapıları, Bahriye Okulu, Aye Ofemya Ayazması, Türkiye’nin ilk sanatoryumu olan Heybeliada Sanatoryumu (Kuruluş: 1924), Heybeliada’nın ünlü sakinlerinden olan Hüseyin Rahmi Gürpınar Lisesi, Abbas Halim Paşa Köşkü, Papaz Okulu, diğer dini yapılar ve resmi binalardır.

Adadaki, birine “Büyük Tur”, diğerine “Küçük Tur” denilen iki tur yolunda, yaz mevsimlerinde eşek ve arabalarla turlar yapılır. Küçük Tur’a, Aşıklar Turu da denmektedir. Heybeliada da, İstanbul’un diğer adaları gibi, motorlu araçtan arındırılmıştır.

Evliya Çelebi, Heybeliada’da bir Bostancıbaşı ile birkaç Subaşı askerinin bulunduğunu, adanın gelirinin Kaptan Paşa’ya verildiğini kaydeder.

İstanbul’u en çok yazan ediplerimizden Ahmed Rasim, Heybeliada’da medfundur. Ancak Heybeliada ile ilgili bir eseri bulunmamaktadır. Ahmet Rasim’in yeğeni Yesari Asım’ın “Biz Heybeli’de her gece mehtaba çıkardık” şarkısı, Heybeli’deki bir çok şeyden daha ünlüdür. Aziz Nesin, Zeyyat Selimoğlu gibi yazarlar da eserlerinde Heybeliada’dan çokça sözetmişlerdir.

Manyas Kuşgölü idari olarak Balıkesir İli’nin Bandırma ilçesi sınırları içinde ve Marmara Denizi’nin güneyinde, Uludağ ile Biga Yarımadası arasında uzanan bir çöküntü alanında yer almaktadır. Bu çöküntünün tabanını Kuş ve Uluabat (Apolyont) Gölleri ve bu göllerin çevresinde yer alan geniş ovalar, kenarlarını ise yüksek dağ ve yaylalar oluşturmaktadır. Doğu batı doğrultusunda uzanan gölün uzunluğu 20 km., genişliği ise 14 km.dir.

Gölün oluşumu hakkında değişik yorumlar yapılmıştır. A.PHILIPPSON ve E.LAHN Neojen’de Bursa Gönen depresyonu çöküntü alanında büyük bir tatlı su gölünün , Neojen sonu veya Kuvanterner’de meydana gelen hareketler sonucunda ise, bu göl alanında 4 adet küçük küvetin oluştuğunu, diğer iki küvetin (Bursa ve Gönen) alüvyonlarla dolduğunu ve geriye Uluabat ve Kuş Gölleri’nin kaldığını bildirmektedirler. Emre Kazancı ve arkadaşları ise Pliyosen’de tektonizmaya bağlı olarak meydana gelen Bursa Gönen Çöküntü alanının başlangıçtan Kuvanterner’in sonlarına kadar karasal halde iken, daha sonra yöredeki menderesli akarsularının taşıdıkları alüvyonlarla yataklarını tıkamaları sonucunda Uluabat ve Kuş Gölleri’nin oluştuğunu; her iki gölün de tipik birer alüvyon set gölü olduklarını öne sürmektedirler.

Kuş gölü, ekolojik yönden eutrophic (bol gıdalı), limnolojik bakımdan ise argilotrophic (killi) bir sulak alandır. Kolloidal kil ihtiva ettiği için suyu devamlı bulanıktır.Suları tatlı olan gölün en derin yeri 4 metre civarında olup, ortalama derinliği 1-2 metredir.
Göl su seviyesi mevsimlere göre değişmektedir. İlkbahar da göl suları yükselerek kıyıları kaplamakta, yaz aylarında ise geri çekilmektedir. Bu ritmik olay her yıl düzenli olarak tekrarlanmaktadır. Gölün normal su seviyesindeki alanı 16.800 hektar civarın dadır.

Göl, güneyden gelen Kocaçay ve kuzeyden gelen Sığırcı Dereleri, göl drenaj alanın yüzeysel akışı ve göl alanına düşen yağışlarla beslenmektedir. Boşalımı ise buharlaşma, sulama amacıyla çekilen sular ve güneydoğudan çıkan Karadere yoluyla göl ayağından Susurluk Çayı’na taşınan sularla gerçekleşmektedir.

Göl kıyıları yer yer sazlık kamışlık, yer yer çayırlıktır. Kocaçay ve Sığırcı Derelerinin göle karıştığı yerlerde söğüt toplulukları ile sazlıklar bulunmaktadır.

Yaz aylarında suların çekildiği yerlerin bir kısmında sebze tarımı yapılmakta, bir kısmı ise çok çeşitli ve gür bitki örtüsü ile kaplanmaktadır.

Gölün bitki örtüsü ve hayvan varlığı yönünden en zengin olduğu yer Sığırcı Deresinin oluşturduğu deltadır. Deltada birlerce kuşun gübresiyle zenginleşen topraklar, yazın suların çekilmesiyle gür ve yüksek otlarla kaplanarak sayısız küçük canlının üreyip gelişmesine olanak sağlamakta, ilkbaharda göl sularının tekrar yükselmesiyle birlikte bu canlılar göl suyuna karışmaktadır. Bu nedenle Kuş Cenneti kuşlar için olduğu kadar, balıkların beslenmeleri ve üremeleri için de ideal bir ortam oluşturmaktadır.

Kuşgölü ve Kuşcenneti Millî Parkının önemini duyurmak, çevre kirliliğine dikkati çekmek amacıyla her yıl Uluslararası Bandırma Kuşcenneti Kültür ve Turizm Festivali düzenlenmektedir.

Evliya Çelebi’nin Seyahatnamesi’nden Manyas Gölü

İlyaspınarı’ndan doğan Türkmenler buraya Manyas derler. O kadar derin değil, içinde alabalık, turna balığı, yayın, sazan, yılan balığı… çeşit çeşit nefis balık avlanır. Devlete vergi ödeyen avcıları vardır. Öyle herkes, zevk için ve ticaret için balık avlayamaz. Kışın bu göl, kaz, kuğu, karabatak, yeşilbaş, martı, sakakuşu ve diğer güzel kuşlarla dolar. Her gece kaz ve kuğu sesinden, kanat şakırtısından Manyas sahrası titrer. Sakakuşu ve diğer kuşlarla dolar. Bu kuşların avcıları da devlete vergi verirler. Bir de bu gölde, bir çeşit pamuğa benzer kav biter ki su içinden çıkarıp çakmak taşı üzerine koyarak çakmak ile vursan, derhal ateş alır. Ve her şeyde kullanılır. Ama adı geçen kavın kurutup da çaksan yanmaz. Her tarafta meşhur bir kavdır. Bu Manyas Gölü’nün kenarlarında yüksek sazlar yetişir. Bu göl etrafındaki halk o sazları mevsiminde koparıp terbiye ettikten sonra renk renk hasır, seccadeler, minderler ve döşemeler dokurlar ki insan hayran olur.insanların buraya gelmeleri orayı görmeleri onlara zevk verecektir.insanlar bence burayı çok sevecekler ve her yıl gelmek isteyeceklerdir.”